Ruszyła budowa pierwszego grawitacyjnego magazynu energii w Polsce. Powstaje w Gaju Oławskim
Na pierwszy rzut oka wygląda jak zwykły wykop. W rzeczywistości to początek inwestycji, która może zapisać się w historii polskiej energetyki. W Gaju Oławskim ruszyła budowa pierwszego grawitacyjnego magazynu energii w Polsce - rozwiązania, które do tej pory było realizowane jedynie w kilku miejscach na świecie.
Jeszcze niedawno o tej inwestycji mówiło się głównie w branżowych mediach. Dziś nie ma już wątpliwości, że projekt wszedł w fazę realizacji. Na terenie budowy wykonano już wykop pod przyszły magazyn energii, a na miejscu stoi tablica informacyjna potwierdzająca rozpoczęcie prac.
Inwestorem jest PROMET-PLAST s.c. z Gaju Oławskiego, natomiast generalnym wykonawcą została spółka ELQ S.A.
Pierwszy grawitacyjny magazyn energii w Polsce
To nie będzie kolejny magazyn oparty na bateriach litowo-jonowych. W Gaju Oławskim powstaje pierwszy grawitacyjny magazyn energii w Polsce, wykorzystujący energię potencjalną ciężkich elementów.
Takie rozwiązanie jest dziś niezwykle rzadkie. Podobne instalacje powstają jedynie w kilku miejscach na świecie, dlatego inwestycja realizowana pod Oławą już teraz budzi zainteresowanie branży energetycznej. To również rozwiązanie rzadko spotykane w Europie, które może wyznaczyć kierunek rozwoju nowoczesnych technologii magazynowania energii.
Jak działa grawitacyjny magazyn energii? Prościej się nie da
Najprościej można powiedzieć, że taki magazyn działa jak olbrzymi akumulator, ale zamiast chemii wykorzystuje siłę grawitacji. Kiedy farmy wiatrowe lub panele fotowoltaiczne produkują więcej energii, niż jest akurat potrzebne, nadwyżka zasila urządzenia podnoszące ogromne betonowe lub stalowe bloki na dużą wysokość. Gdy zapotrzebowanie na prąd rośnie - na przykład wieczorem, kiedy słońce już nie świeci, a ludzie wracają do domów - bloki są stopniowo opuszczane. Ich ciężar napędza generatory, które ponownie wytwarzają energię elektryczną i oddają ją do sieci.
Można to porównać do nakręcania zegarka - najpierw magazynuje się energię, a później wykorzystuje ją dokładnie wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna. Dzięki temu odnawialne źródła energii mogą pracować stabilniej, nawet wtedy, gdy nie wieje wiatr lub nie świeci słońce.
Nieprzypadkowo właśnie Gaj Oławski
Wielu mieszkańców może zastanawiać się, dlaczego tak nowoczesna inwestycja powstaje właśnie pod Oławą. Odpowiedź jest prosta - to właśnie w Gaju Oławskim od lat działa firma PROMET-PLAST, która rozwija technologie związane z odnawialnymi źródłami energii i produkcją zielonego wodoru.
Powstający magazyn energii nie jest więc przypadkowym przedsięwzięciem, lecz kolejnym etapem realizowanej od lat strategii rozwoju nowoczesnych technologii energetycznych.
To część ogromnego projektu
Grawitacyjny magazyn energii nie będzie funkcjonował samodzielnie. Powstaje jako element znacznie większego przedsięwzięcia realizowanego przez PROMET-PLAST.
Projekt zakłada stworzenie nowoczesnego kompleksu energetycznego, który połączy kilka technologii: elektrolizer PEM o mocy 21 MW do produkcji zielonego wodoru, instalacje fotowoltaiczne, farmy wiatrowe, pierwszy grawitacyjny magazyn energii w Polsce, system zarządzania energią.
Całość ma umożliwić produkcję tzw. zielonego wodoru z energii pochodzącej wyłącznie z odnawialnych źródeł. To właśnie dzięki magazynowi możliwe będzie efektywne wykorzystanie energii produkowanej przez słońce i wiatr, nawet wtedy, gdy warunki atmosferyczne nie sprzyjają produkcji prądu.
Obiekt może być naprawdę imponujący
O skali inwestycji świadczą również dane zawarte w dokumentacji technicznej przygotowanej na potrzeby postępowania przetargowego.
Z opublikowanej specyfikacji wynika, że projektowany obiekt może osiągnąć nawet 212 metrów wysokości. Gdyby parametry te zostały utrzymane w realizowanej inwestycji, oznaczałoby to, że magazyn energii byłby niemal tak wysoki jak Sky Tower we Wrocławiu, który również mierzy 212 metrów i tylko nieco niższy od Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie (237 metrów).
Trzeba jednak podkreślić, że są to dane pochodzące z dokumentacji przetargowej i nie stanowią oficjalnego potwierdzenia ostatecznych wymiarów realizowanego obiektu. Pokazują jednak skalę przedsięwzięcia i ambicje inwestora.
Jedna z najbardziej innowacyjnych inwestycji energetycznych w kraju
Branżowe media określają przedsięwzięcie jako jedną z najbardziej innowacyjnych inwestycji energetycznych w kraju. Wartość całego projektu szacowana jest na około 447 mln zł, a zakończenie robót planowane jest na 2027 rok.
Sam magazyn energii ma dysponować mocą około 5 MW oraz pojemnością 35 MWh (nie są potwierdzone dane, a jedynie podane w specyfikacji projektu), co pozwoli magazynować nadwyżki energii i oddawać je do sieci wtedy, gdy zapotrzebowanie będzie największe.
Co ważne, magazyn ma współpracować z instalacją produkującą zielony wodór, dzięki czemu energia z odnawialnych źródeł będzie mogła być wykorzystywana znacznie efektywniej niż w tradycyjnych systemach.
Dokumenty wspominają nawet o dwóch magazynach
Mało kto wie, że w dokumentach planistycznych dotyczących inwestycji pojawia się zapis odnoszący się do dwóch grawitacyjnych magazynów energii, choć obecnie na placu budowy realizowany jest pierwszy z nich.
Jeżeli w przyszłości powstaną oba obiekty, kompleks w Gaju Oławskim może stać się jednym z najważniejszych ośrodków nowoczesnego magazynowania energii w Europie Środkowej.
Budowa już trwa
Choć inwestycja przez długi czas pozostawała praktycznie nieznana mieszkańcom regionu, dziś nie ma już wątpliwości, że prace ruszyły. Wykonany został pierwszy wykop pod przyszły magazyn energii, a kolejne etapy budowy będą realizowane w najbliższych miesiącach.
Jeżeli harmonogram zostanie dotrzymany, już w 2027 roku pod Oławą zacznie działać pierwszy grawitacyjny magazyn energii w Polsce. To inwestycja, która może sprawić, że niewielki Gaj Oławski znajdzie się na mapie najnowocześniejszych projektów energetycznych w Europie.
